Schaarste met beleid: scheefhuur, weggejaagde beleggers en “cadeau” nieuwbouw
We praten graag over “scheefhuur” alsof het alleen om inkomen gaat. Maar er is een variant die het draagvlak écht sloopt: corporatiehuurders die óók eigenaar zijn van één of meerdere woningen. Het CPB becijferde dat dit in 2024 om 11.873 corporatiehuurders gaat. Niet elke situatie is misbruik (scheiding/erfenis kan complex zijn), maar bij een grote groep botst dit wel degelijk met de kern: sociale huur is een schaars vangnet.
Tegelijkertijd demoniseren we de particuliere en institutionele verhuurder, terwijl juist professioneel verhuurderschap cruciaal is voor middenhuur: aanbod, beheer, onderhoud, verduurzaming, flexibiliteit. Door stapeling van onzeker beleid stappen beleggers uit — en komen vaak niet terug. Gevolg: minder vrije-sector huur, méér druk op sociale huur.
Daarbovenop werkt “betaalbare koop” zoals het nu vaak wordt ingevuld averechts. De overheid stuurt via de Wet versterking regie volkshuisvesting op twee derde betaalbaar en minimaal 30% sociaal. (Volkshuisvesting Nederland) Voor betaalbare koop wordt gewerkt met een prijsgrens (bijv. €405.000 prijspeil 2025). (Volkshuisvesting Nederland) In de praktijk betekent dat regelmatig: lager dan reële waarde (soms richting kostprijs), plus een anti-speculatiebeding. Maar na afloop van die periode kan alsnog een forse winst ontstaan, terwijl de projecthaalbaarheid nú wordt kapotgedrukt. Resultaat: projecten komen niet van de grond, zeker met hogere bouwkosten en risico’s.
Wat is wél reëel?
1. Laat scheefwoners die (structureel) te veel verdienen meer richting marktconform betalen, óók in sociale huur. Dat geeft óf doorstroming (woning komt vrij voor de doelgroep), óf betere kasstromen bij corporaties zónder verborgen subsidiëring van niet-doelgroepen.
2. Verkoop nieuwbouw vaker tegen reële prijs: dat triggert doorstroming (nieuwbouwkoper laat een “oudere” woning achter voor starters).
3. Wil je instapprijzen toch laag houden? Doe het slimmer dan korting-in-de-stenen: erfpacht of publiek mede-eigenaarschap/shared equity, zodat de gemeente meedeelt in toekomstige waardestijging en die opbrengst opnieuw in woningbouw kan investeren. (teylingen.nl)
Eerlijk sturen = misbruik begrenzen, investeerders niet wegjagen, en betaalbaarheid organiseren zónder bouw te blokkeren.
Welke knop zou jij als eerste omzetten: marktconforme huur voor scheefwoners, strenger op huurder-eigenaars, of “betaalbare koop” via erfpacht/shared equity in plaats van prijsdruk?
Terug naar overzicht
